आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनले बारा निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ४ लाई साधारण चुनावी अखाडाभन्दा धेरै माथि पुर्याएको छ। यहाँको प्रतिस्पर्धा अब दलबीच सीमित नरही पुरानो राजनीतिक सोच र नयाँ चेतनाबीचको संघर्षका रूपमा विकसित हुँदै गएको छ।
नेकपा एमालेका उम्मेदवार किसान श्रेष्ठलाई यस क्षेत्रको परम्परागत सत्ता संरचनासँग जोडेर हेरिने गरिएको छ। बारम्बार दल परिवर्तनको राजनीतिक इतिहास, टिकट वितरण प्रक्रियामा देखिएको अपारदर्शिता र स्थानीय तहसँगको कमजोर सम्बन्धले उनको उम्मेदवारीप्रति समर्थनभन्दा असन्तुष्टि बढी देखिन थालेको छ। स्थानीय मतदातामाझ उनी “स्थानीय प्रतिनिधि” भन्दा पनि “चुनावी व्यवस्थापनको परियोजना” जस्तै देखिन थालेका छन्।
श्रेष्ठको राजनीतिक योगदानभन्दा पनि उनको व्यापारिक पृष्ठभूमि चुनावी बहसको केन्द्रमा आएको छ। मतदाताहरूले खुला रूपमा प्रश्न गर्न थालेका छन्—
“हामीलाई सांसद चाहिएको हो कि ठेकेदार?”
यही प्रश्नले एमालेको परम्परागत मतदाताभित्रै द्विविधा सिर्जना गरिरहेको विश्लेषकहरू बताउँछन्।
<span;>युवाको वैकल्पिक आवाज: अजय कुशवाहा
नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका उम्मेदवार अजय कुशवाहा यो चुनावका सबैभन्दा फरक र चासोका पात्र बनेका छन्। राजनीतिक वंश वा संगठनबाट होइन, खेलकुदको राष्ट्रिय पहिचान बोकेर उनी संसदतर्फ उन्मुख भएका छन्। राष्ट्रिय बास्केटबल खेलाडीका रूपमा परिचित कुशवाहा युवापुस्ताको आकांक्षाको प्रतीकजस्तै देखिएका छन्।
उनको चुनावी अभियान नाराभन्दा बढी प्रतिनिधित्व र भरोसाको राजनीतिमा केन्द्रित छ। “हामीजस्तै पृष्ठभूमिका मान्छे संसदमा पुग्न सक्छन्” भन्ने विश्वास उनले युवामा जगाइरहेका छन्। यही कारण उनी अनुभवी नेताहरूको भिडमा पनि छुट्टै पहिचान बनाउन सफल भएका छन्। कुशवाहा आज एक उम्मेदवार मात्र होइन,
‘राजनीति पद होइन, जिम्मेवारी हो’ भन्ने सोचका प्रतिनिधि बन्दै गएका छन्।
<span;>कांग्रेस र रास्वपाको फरक रणनीति
नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार श्यामबाबु गुप्ता संगठनात्मक सञ्जाल र स्थानीय सम्बन्धलाई आफ्नो मुख्य शक्ति बनाइरहेका छन्। एमालेभित्रको असन्तुष्टि र स्थानीयताको भावनालाई मतमा रूपान्तरण गर्ने रणनीतिमा उनी देखिन्छन्।
उता राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका उम्मेदवार रहबर अंसारी विरोधी भाष्य र आक्रामक शैलीमार्फत चर्चा तान्न खोजिरहेका छन्। तर विगतको दल परिवर्तन र पार्टीभित्रकै असहमतिले उनको राजनीतिक आधार कमजोर देखिएको ।
मतदाताको प्राथमिकता फेरिँदै।
बारा–४ का मतदाता अब दलको झण्डा हेरेर मात्र निर्णय गर्ने अवस्थामा छैनन्। पहुँच, व्यवहार, उपलब्धता र स्थानीय सरोकारप्रतिको संवेदनशीलता आज निर्णायक बन्दै गएको छ। जनस्तरमा व्याप्त धारणा स्पष्ट देखिन्छ—
“ठूलो नाम होइन, संकटमा साथ दिने नेता चाहिन्छ।”
<span;>निष्कर्ष: परिणामभन्दा ठूलो सन्देश
बारा–४ को चुनाव अब एउटा सिटको प्रतिस्पर्धा मात्र होइन, राजनीतिक संस्कृतिको दिशानिर्देशक बन्दै गएको छ।
एकातिर पैसा र संरचनामा आधारित पुरानो राजनीति,
अर्कोतिर पहिचान, प्रतिनिधित्व र युवामुखी सोच।
यस द्वन्द्वको औपचारिक नतिजा फागुन २१ मा आउनेछ। तर संकेत अहिले नै देखिन थालेका छन्—मतदाताको सोच बदलिँदैछ, राजनीति रूपान्तरणको बाटोमा छ, र बारा–४ अब पुरानै तरिकाले जितिने क्षेत्र रहेन।
बारा–४ को चुनावी माहोलले समग्र नेपाली राजनीतिलाई स्पष्ट सन्देश दिइरहेको छ—
अब जनता मालिक खोज्दैनन्, प्रतिनिधि खोज्छन्; व्यापारी होइन, जनतासँग उभिने नेता चाहन्छन्।
